Thương hiệu gạo Việt bị ‘ăn theo’ xứ người

Khi thương hiệu bị “ăn theo” ở xứ người

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, thương hiệu không chỉ là tài sản vô hình mà còn là “lá chắn” sống còn đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi bước ra thị trường quốc tế. Vụ việc  Công ty CP Vilaconic  (Việt Nam) Phản đối việc làm doanh nghiệp tại Australia lừa đảo, sao chép bao bì và lợi ích uy tín thương hiệu để kinh doanh cân ST25 là minh chứng rõ ràng cho kỹ năng này.

Theo thông tin từ Vilaconic, tại  thị trường Australia  sản xuất sản phẩm bình hoa mang nhãn hiệu “ST25 – AUVI OCEAN” do một công ty có tên Vilaconic Australia Pty Ltd nhập khẩu và phân phối. Trên bao bì, sản phẩm này sử dụng cách thiết kế, màu sắc và cách trình bày tương tự Bình ST25 chính hãng của Vilaconic, tạo ra nhiều khách hàng tiếc tưởng đây là hàng do Vilaconic phân phối. Trong khi đó, đại diện Vilaconic khẳng định rằng, tại Australia, họ chỉ có một chi nhánh chính thức là Vilaconic Pty Ltd, đặt tại Melbourne. Công ty mang tên “Vilaconic Australia Pty Ltd” hoàn toàn không liên quan, thậm chí chí chí từng là đối tác cũ đã bị chấm dứt hợp tác do vi phạm hợp đồng.

Không dừng lại ở việc nhập khẩu và bán Bình ST25 “na ná” sản phẩm chính hãng, đơn vị này còn tìm cách đăng ký nhãn hiệu VILAConic tại Australia, cùng một số thương hiệu khác tại Việt Nam. Đây là hành vi xâm chiếm quyền sở hữu trí tuệ béo, vừa gây hoang mang cho người tiêu dùng, vừa đe dọa trực tiếp đến uy tín mà Vilaconic đã dày công xây dựng.

Điều phải phản kháng là, phản ánh ánh sáng nhẹ nhàng từ người tiêu dùng, nhiều điểm tương đồng trong thiết kế bao bì của sản phẩm “AUVI OCEAN” so với bình ST25 chính hãng như cùng nền xanh - trắng, hình ảnh cây lúa ở trung tâm, chữ “ST25”nổi bật màu vàng, bố cục chữ tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Hoa… Đây là rõ ràng là “sao chép có chủ đích” khách hàng.

Gạo ST25 từng được vinh danh là “Gạo ngon nhất thế giới” năm 2019. Từ đó đến nay, ST25 không chỉ là sản phẩm trà cao cấp được tẩy rửa trong nước mà vẫn trở thành đại diện tiêu biểu của Gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế. Vilaconic là một trong những doanh nghiệp tiên phong tặng quà ST25 đến Úc từ giai đoạn 2020 - 2021, đêm chí từng tặng hàng tiền tấn trà miễn phí cho người dân Úc trải nghiệm, trước khi chính thức phát triển khai doanh kinh quy mô lớn.

Hệ lập luận với Bình ST25 và nông sản Việt

Nếu không có giải pháp bảo vệ đáp ứng kịp thời và hiệu quả, thương hiệu Bình ST25 có thể phải đối mặt với nhiều hệ lụy. Đó là nguy cơ mất quyền  sở hữu trí tuệ  tại thị trường mục tiêu. Khi doanh nghiệp khác trả đơn đăng ký trước, Vilaconic hoặc bất kỳ  doanh nghiệp Việt Nam  nào khác sẽ gặp khó khăn trong công việc phân phối Bình ST25 dưới tên gọi vốn tài sản thuộc về mình.

Thứ hai, thiệt hại kinh tế, người tiêu dùng Australia hoặc các thị trường khác có thể thu hẹp nếu phát hiện ra sản phẩm giá trị chất lượng nhưng hoang mang với hãng chính Bình ST25.

Thứ ba,  uy tín quốc gia  sẽ bị ảnh hưởng, vì ST25 không chỉ là thương hiệu của riêng một doanh nghiệp mà còn là niềm tự hào của Bình Việt Nam. Việc bị “bóc cắp” thương hiệu sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia, làm suy giảm niềm tin của bạn hàng quốc tế với nông sản Việt.

Vấn đề nữa là sẽ tạo ra tiền tệ xấu vì nếu các công việc như ở Australia không được xử lý gây tử vong, sẽ tạo ra tiền tệ cho nhiều doanh nghiệp nước ngoài lợi ích, tiếp tục mang lại tiền thương Việt.

Từ sự việc này, có thể rút ra một số bài học lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực nông sản - thực phẩm. Đó là không được chậm trong đăng ký sở hữu trí tuệ, khi xác định thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp cần ngay lập tức tiến hành thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại quốc gia đó hoặc đăng ký qua Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO).

Phải chủ động giám sát thị trường, thông qua hệ thống phân phối và phản hồi của khách hàng, doanh nghiệp phải thường xuyên kiểm tra để đáp ứng kịp thời phát hiện sản phẩm giả mạo.

Cần đầu tư vào thiết kế dấu hiệu thương mại độc hại như bao bì, logo, slogan… phải có tính đặc thù cao, khó sao chép. Đồng thời, cần áp dụng công nghệ chống giả (tem QR, mã số, mã vạch xuất gốc…).

Sử dụng các biện pháp cứng rắn, khi phát hiện hành vi xâm phạm, doanh nghiệp cần nhanh chóng thu thập chứng cứ, phân phối với cơ quan chức năng và luật sư quốc tế để yêu cầu xử lý.

Cuối cùng là liên kết để bảo vệ chung, nhiều sản phẩm nông sản Việt Nam (như Bình, cà phê, hồ tiêu…) cần được đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý, thương hiệu tập thể… ở nước ngoài.